Ngày soạn: 14-11-2011

Tiết 42 Tiếng Việt CỤM DANH TỪ
I. Mục tiêu :
1. Kiến thức:
- Nghĩa của cụm danh từ.
- Chức năng ngữ pháp của cụm danh từ.
- Cấu tạo đầy đủ của cụm danh từ.
- Ý nghĩa của phụ ngữ trước và phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
2. Kĩ năng:
- Đặt câu có sử dụng cụm danh từ.
3. Thái độ:
- Yêu Tiếng Việt và có ý thức giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.
II. Chuẩn bị :
- Bảng phụ.
III. Tiến trình tổ chức dạy - học:
1.Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
- Danh từ là gì? Danh từ được chia làm mấy loại?
3. Bài mới
Hoạt động của GV-HS
Nội dung chính

HĐ1:Hướng dẫn học sinh tìm hiểu cụm danh từ:
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ SGK
- HS đọc ví dụ
? Các từ ngữ được in đậm này bổ sung ý nghĩa cho những từ nào ?
- HS xác định – nhận xét – GV chốt:
( Danh từ trung tâm : ngày, túp lều, vợ chồng )
? Các tổ hợp từ trên được gọi là gì ?
- HS: Cụm danh từ
? Cụm danh từ là gì ?
- HS: Trả lời
- GV:So sánh các cách nói sau :
+ túp lều / một túp lều
+ một túp lều / một túp lều nát
+ một túp lều nát / một túp lều nát trên bờ biển .
? Em có nhận xét gì về nghĩa của một cụm danh từ so với nghĩa của một danh từ?
- HS: Nghĩa của một cụm danh từ cụ thể hơn nghĩa của một danh từ
? Cụm danh từ đóng vai trò ngữ pháp gì trong câu ?
? Tìm một danh từ phát triển thành một cụm danh từ và đặt câu với cụm danh từ ấy ?
+ Mẫu: DT: sông ( dòng, Cửu Long
Câu: Dòng sông Cửu Long đổ ra biển bằng chín cửa .
? Em có nhận xét gì về cụm danh từ ?
- HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ2: Hướng dẫn học sinh tìm cấu tạo của cụm danh từ:
? Cụm danh từ có cấu tạo như thế nào ?
- HS: Cụm danh từ đầy đủ: phần trước, phần trung tâm và phần sau
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ phần II SGK
- HS đọc ví dụ
? Tìm các cụm danh từ trong câu văn trên ?
- HS: làng ấy, ba thúng gạo nếp, ba con trâu đực, ba con trâu ấy, năm sau, cả làng, chín con
? Liệt kê những từ ngữ phụ thuộc đứng trước và đứng sau danh từ trong các cụm danh từ trên và Sắp xếp chúng thành loại ?
- HS kẻ - điền vào mô hình sgk – nêu ý kiến – nhận xét
- GV chốt trên bảng phụ
? Cụm danh từ có cấu tạo như thế nào ?
-HS: + Phần trước: ba, chín, cả .
+ Phần trung tâm: làng,thúng gạo, con trâu, con năm, làng.
+ Phần sau: ấy, nếp, đực, sau.
GV giảng: Phần trung tâm của cụm danh từ không phải là 1 từ là 1 bộ phận ghép gồm 2 từ – tạo thành TT1 và TT2 - T1: chỉ chủng loại khái quát ; T2: chỉ đối tượng cụ thể
HĐ3(15`) : HD HS luyện tập :
- HS đọc yêu cầu bài tập 1
- GV chia lớp làm 4 nhóm thảo luận trong 3`
- GV giao nhiệm vụ:
+ Nhóm 1, 4: Tìm cụm danh từ trong ý a
+ Nhóm 2: Tìm cụm danh từ trong ý b
+ Nhóm 3:Tìm cụm danh từ trong ý c
- Chép, điền cụm DT vào mô hình
- HS: Đại diện các nhóm trình bày -> Nhóm khác nhận xét
- GV nhận xét, kết luận.



- HS đọc yêu cầu bài tập 3 -> suy nghĩ làm bài
- GV gọi HS lên bảng làm bài tập
- HS khác nhận xét
- GV nhận xét, kết luận?
I.CỤM DANH TỪ LÀ GÌ?
1. VD ( SGK)
2. Nhận xét
Ngày < xưa
DT trung tâm
hai > vợ chồng < ông lão đánh cá
DT trung tâm
một > túp lều < nát trên bờ biển
DT trung tâm
- Cụm DT là 1 tổ hợp do danh từ và 1 số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành .





- Nghĩa của một cụm danh từ cụ thể hơn nghĩa của một danh từ.

-